Η θεία μπορεί να μην είναι εκεί

Βουβό και συγκλονισμένο το πανελλήνιο από την αποκάλυψη για τους δύο γονείς στο νησί της Λέρου οι οποίοι βίαζαν και ξυλοκοπούσαν συστηματικά τον αυτιστικό τους γιο και την ανήλικη τους κόρη. Συγκλονισμός από την πράξη, από τη διάρκεια, από την ανικανότητα του συστήματος να προλάβει πιο έγκαιρα, αλλά και από τη σιωπή της κοινότητας. Ένα μυστικό καλά θαμμένο κάτω από τον καθωσπρεπισμό της ελληνικής κοινωνίας και κλεισμένο στους τέσσερις τοίχους ενός «φυσιολογικού» σπιτιού.

Ένα έγκλημα που ίσως να μην έβλεπε ποτέ το φως αν δεν υπήρχε μία γυναίκα που να τολμήσει να πάει κόντρα σε ένα αυταρχικό αλκοολικό άντρα ο οποίος είχε την πλήρη συγκάλυψη και υποστήριξη της γυναίκας του θέτοντας έτσι ένα ισχυρότατο θεσμικό φράκτη γύρω από την αλήθεια, αυτόν, της πυρηνικής οικογένειας. Αλλά και κόντρα σε ένα ολόκληρο σύστημα. Ένα σύστημα που σε θέλει να κοιτάζεις τη δουλειά σου, να σχολιάζεις και να θλίβεσαι εκ των υστέρων διαδικτυακά και επετειακά.

Το δράμα των παιδιών τελικά έγινε γνωστό μετά από καταγγελία της θείας τους κατόπιν της παραδοχής της ανήλικης στην ίδια για το τί βίωνε στην οικογένειά της. Προηγήθηκαν ανώνυμες καταγγελίες που έπεφταν πάντα στο κενό, τηλεφωνήματα στο «Χαμόγελο του Παιδιού», έκκληση σε ειδικούς και άλλα. Πάντα τα παιδιά επέστρεφαν στο δίχτυ της βίας. Η επιμονή της θείας ήταν που τα απελευθέρωσε. Η επιμονή μίας γυναίκας να πάει κόντρα σε όλους και σε όλα για να τα προστατεύσει.

Και μου θύμισε όλο αυτό την ιστορία μιας άλλης θείας που πριν από μερικές εβδομάδες και πάλι κόντρα σε όλα τα σενάρια, τα δήθεν στοιχεία και πορίσματα, υπερέβη εαυτό για να απεμπλακεί από την πλεκτάνη ενοχής που στήθηκε από τους «ειδικούς», από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και από το πανίσχυρο λαϊκό δικαστήριο του Facebook ο δεκαπεντάχρονος ανιψιός της.

Δύο θείες, δύο γυναίκες εντελώς άγνωστες μεταξύ τους. Η μια κάπου στην Κύπρο η άλλη κάπου στη Λέρο ανάλαβαν με δική τους πρωτοβουλία μία τεράστια ευθύνη με ότι μέσο είχαν στη διάθεσή τους. Η μία, για να σώσει τα παιδιά ανατρέποντας το καλοβαλμένο σύστημα της «αγίας» ελληνικής οικογένειας. Η άλλη, για να σώσει το παιδί από τον τίτλο του αυτονόητα ένοχου και τα κατάφεραν. Σίγουρα θα ήθελαν να αποτρέψουν κι άλλα που δεν πρόλαβαν αλλά τουλάχιστον απέτρεψαν τα χειρότερα.

Είμαι βέβαιη ότι θα πέρασε και από το μυαλό αρκετών άλλων να κάνουν το ίδιο αλλά τελικά σώπασαν. Είτε από φόβο μη μπλέξουν, είτε για να μη χαλάσουν το πάρτι των πολλών, είτε για να μην αναστατώσουν άδικα τις οικογένειές τους, τις δουλειές τους, το ωράριό τους, την ησυχία τους.

Κάπου είχα διαβάσει ότι, «η ευθύνη είναι κάπως όπως και η ντροπή. Κυρίως την νοιώθουν όσοι δεν τους αναλογεί και την κλωτσάνε όσοι τους πρέπει». Που θέλω να καταλήξω; Στην ατομική ευθύνη της καθεμιάς και του καθενός από επίπεδο προσωπικό, επαγγελματικό μέχρι σε επίπεδο πολιτικό και θεσμικό. Ο Καζαντζάκης, έλεγε, «Να την αγαπάς την ευθύνη. Να λες εγώ, εγώ μονάχος μου θα σώσω τον κόσμο όλο. Αν χαθεί, εγώ θα φταίω».

Πριν από δύο εβδομάδες χάθηκε για πάντα ένα δεκάχρονο υγιέστατο παιδί καθώς έπαιζε στο σχολείο του και ακόμη δε βρέθηκε κανείς για να αναλάβει την ευθύνη. Είτε την ατομική, είτε τη συλλογική, είτε την πολιτική. Το μόνο βέβαιο είναι ότι μπορούσε να σωθεί. Το άλλο σίγουρο είναι ότι αν δεν αλλάξει κάτι, θα ξανασυμβεί.  

Η κοινωνία μας είναι οι επιλογές μας. Η ηγεσία, οι θεσμοί, τα μμε, οι συντεχνίες όλα όσα μας περιβάλλουν είμαστε εμείς. Κάποιοι με ευθύνη μεγαλύτερη, κάποιοι με μικρότερη. Αλλά παντού και πάντοτε ισχύει ότι μεγαλύτερη εξουσία συνεπάγεται και μεγαλύτερη ευθύνη. Γιατί η θεία μπορεί να μην είναι πάντοτε εκεί, όλοι οι υπόλοιποι όμως θα είναι…