Σάπισαν οι λέξεις*

Μεγάλωσα στη Λάρνακα από γονείς μη πρόσφυγες, βρέθηκα συμμέτοχη σε προσφυγική οικογένεια μετά το γάμο μου. Μια οικογένεια μίγμα καταγωγής από την Κώμα του Γιαλού και τη Λύση. Παρακάθισα στο πρώτο γιορτινό κωμιάτικο τραπέζι λίγο αργότερα. Το τραπέζι δεν ήταν προσφυγικό από άποψη ποιότητας ή ποσότητας εδεσμάτων. Ήταν προσφυγικό από άποψη ατμόσφαιρας.


Οι θύμησες ήταν όλες για την Κώμα και η θεία Λούλα απάγγελε τραγουδιστά το μακρύ και λεπτομερές τραγούδι που έγραψε για το χωριό της με αναφορές σε ανθρώπους, γειτονιές και εκκλησιές. Στο τέλος ο πόθος και το θαύμα, οι φωνές να σμίγουν και να ανεβάζουν ένταση. Το κλείσιμο μεταφυσικό, βοηθά η Παναγιά και ξαναχτυπούν οι καμπάνες, επιστροφή...

Παρακολουθώ εκστασιασμένη και κρατιέμαι μετά δυσκολίας. Συγκινούμαι και απορώ μαζί. Τέτοιο πάθος έχω να δω από εκείνο το περιστατικό μιας δημόσιας εκδήλωσης όπου 4 κύριοι με τεντωμένες φλέβες έβρισαν χυδαία και αδικαιολόγητα τον εκπρόσωπο του Γ.Γ. όταν ο τελευταίος προσπάθησε να τους εξηγήσει τι είναι η διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία.

Διερωτώμαι πως οι δύο εκφάνσεις του πάθους συσχετίζονται. Πως ο πόθος για επιστροφή μετατράπηκε σε πάθος εναντίον της λύσης. Μπορεί ποτέ να αλλάξει; Γιατί ο πόθος έγινε αλυτρωτισμός και αντί να απαιτούμε λύση απαιτούμε τείχος και μια μοίρα που να μας καταδικάζει στη θέση του ηττημένου, του αδικημένου και του πονεμένου; Μάλλον επειδή τόσο καιρό πιστεύαμε ότι η λύση ήταν μόνο η επιστροφή αγνοώντας όλες τις υπόλοιπες πτυχές που θα εμπεριείχε.

Η συζήτηση επιστρέφει στο σήμερα. Οι συζήτηση κάνει ένα γύρο με τους συμμετέχοντες να επιρρίπτουν ευθύνες για την κατάσταση στο κυπριακό στις πολιτικές ηγεσίες. Όλοι γνέφουν καταφατικά ανεξαρτήτως πολιτικών πεποιθήσεων. Ο αναστεναγμός καταλήγει στο αυτονόητο. Ότι σάπισαν οι λέξεις, ότι το κυπριακό έκλεισε, ότι η Κώμα χάθηκε.

Εδώ πλέον κρατιέμαι για να μη μιλήσω. Τι να πει κανείς; Να θέσει τα κλασσικά ρητορικά ερωτήματα; Όπως το τί λύση θέλουμε; Μα αυτό κατάντησε το ανέκδοτο του αιώνα. Η ΔΔΟ απαξιώθηκε από την πλειοψηφία του κόσμου -παρόλο που- παραμένει ως η επίσημη θέση. Η διχοτόμηση είναι η μοναδική άλλη εναλλακτική αλλά ακόμα και αυτοί που την υπερασπίζονται ακόμα φοβούνται να αρθρώσουν τη λέξη και την ωραιοποιούν με περιγραφές του τύπου «αξιόπιστη και φερέλπιδα ευρωπαϊκή στρατηγική» (sic).

Το κυπριακό πρόβλημα έχει φτάσει σε τέλμα. Κατάντησε ανάμνηση για την παλιά γενιά και απλή αναφορά από κεκτημένη ταχύτητα για τη νεότερη. Μπορεί να αποτελεί και αυτό ένα ήπιο τρόπο για να προσπεραστεί ο πόνος έως ότου να μην θυμάται κανείς ποιο είναι το πρόβλημα…

Οι πιο πάνω σκέψεις προέκυψαν με αφορμή την ανούσια συζήτηση για τη συνάντηση των δύο ηγετών στην Νέα Υόρκη. Ακόμα μια συζήτηση της εβδομάδας. Χωρίς λογική, χωρίς συναίσθημα, χωρίς ουσία. Απλά για να προσθέσουμε ακόμα ένα όρο στο μακρύ λεξιλόγιο που ακολουθεί την καταθλιπτική ρητορική πορεία του κυπριακού. Το Green Tree, το νέο πολιτικό φρούτο του Ιανουαρίου. Η αφορμή για ακόμη μερικές τηλεοπτικές εμφανίσεις, ορισμένα ποστς και κανένα άρθρο για να στηθούν εν δυνάμει προεδρικές υποψηφιότητες. Να δείτε που και η Κυπρούλα του ΠΙΝ θα κρεμαστεί 2-3 φορές από το Green Tree για να υπάρξει και η διάσταση του αυτοσαρκασμού με την κακιά μας τη μοίρα.

Όμως το τέλος του Κυπριακού μας προσπέρασε. Μαζί και η ελπίδα. Αντέχει όμως κανείς να κοιτάξει υπεύθυνα τη Λούλα ίσια στα μάτια και άμα τελειώσει το τραγούδι της να της πει την Κώμα να την ξεχάσει;