Το λιντσάρισμα και ο τραγικός θάνατος του Καντάφι στη γενέτειρά του Σύρτη πριν από μερικές ημέρες μου έφερε στο μυαλό φρικιαστικές σκηνές από την άγρια Δύση όπως την έχουμε γνωρίσει μέσα από παλιές αμερικάνικες ταινίες. Τότε που οι «άγριοι και απολίτιστοι» ινδιάνοι λίντσαραν και βασάνιζαν τους λευκούς καουμπόηδες μέχρι θανάτου.
Το βίντεο με το θάνατο του Καντάφι το οποίο έκανε τον γύρο του κόσμου σε χρόνο ρεκόρ και βρίσκεται αναρτημένο σχεδόν σε όλες τις κυπριακές ειδησεογραφικές ιστοσελίδες, αρχίζει, χωρίς καμιά σήμανση και παρουσιάζει ένα άνθρωπο εμφανώς σοβαρά τραυματισμένο να βασανίζεται, να εξευτελίζεται και τελικά να πεθαίνει. Τέτοια φρίκη, τόση βία και αίμα δεν έχω ξαναδεί να κυκλοφορεί αμοντάριστη, τουλάχιστον από τα δυτικά πρακτορεία ειδήσεων.
Δε μπορώ να γνωρίζω πόσοι από τους ηγέτες των μεγάλων δυτικών χωρών, της Ενωμένης Ευρώπης και του ΟΗΕ είδαν το βίντεο προτού προβούν στις ανακοινώσεις τους, αλλά, από τον Μπαν Κι Μουν μέχρι τον Μεντβέντεφ της Ρωσίας, τον πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ισπανίας, της Ιταλίας ακόμη και ο δικός μας, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Μπαρόζο, όλοι ανεξαίρετα «χαιρέτισαν» το θάνατο τονίζοντας ότι η Λιβύη γύρισε σελίδα, εισερχόμενη πλέον σε μια νέα εποχή. Σημειώνω το σαρκαστικό γέλιο της Υπουργού Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Χίλαρι Κλίντον καθώς εκστόμισε το «We came, we saw, he died» το οποίο αποτυπώνει έναν, κατά τη γνώμη μου, πρωτοφανή για το επίπεδο των διεθνών σχέσεων κυνισμό.
Ο καθ’ αυτόν θάνατος του Καντάφι αν αποτελούσε απλά μια είδηση δε θα στενοχωρούσε ιδιαίτερα πολλούς. Αυτό το οποίο προκάλεσε την ταραχή ήταν ο τρόπος με τον οποίο πέθανε. Ο Καντάφι θα έπρεπε να συλληφθεί, να προσαχθεί στη δικαιοσύνη και να καταδικαστεί. Αυτό θα φανέρωνε και μια πραγματική στροφή στην κουλτούρα και την αντίληψη της δημοκρατικότητας που επικρατεί στη Συρία. Να έδιναν οι αντάρτες στον ίδιο αυτό που ο ίδιος ποτέ δεν έδωσε στο λαό του. Δικαιοσύνη.
Προσωπικά δεν είμαι ιδιαίτερα αισιόδοξη για το μέλλον της Λιβύης. Χωρίς να παραβλέπω το αιματοκύλισμα που προκάλεσε ο δικτάτορας Καντάφι. Καμιά νοσταλγία δεν έχω για το καθεστώς Καντάφι. Αν θέλουμε όμως να είμαστε συνεπείς με τις αρχές και τις διακηρύξεις μας θα πρέπει να καταδικάσουμε τον βάρβαρο θάνατο του ιδίου, τη μεταχείριση που έτυχε το πτώμα του καθώς και τη δολοφονία του γιου του. Αν όντως έχουμε προσχωρήσει σε μια πιο ανθρωποκεντρική αντίληψη των πραγμάτων, αν για μας η ανθρώπινη αξιοπρέπεια μετρά πραγματικά και δεν κοσμεί απλά τη Χάρτα Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, θα πρέπει να σταθούμε κριτικά απέναντι στη «νέα τάξη πραγμάτων» στη Λιβύη και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισε τον έκπτωτο ηγέτη της.
Αν ο αραβικός κόσμος έχει να αντλήσει αυτή τη στιγμή κάτι από το «δικό» μας δυτικό δημοκρατικό παράδειγμα, είναι η αντίληψη περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ισονομίας και δικαιοσύνης. Έννοιες και ιδέες οι οποίες έχουν σφυρηλατηθεί στην πορεία αιώνων με πολλούς συλλογικούς αγώνες και θυσίες εραστών της ατομικής ελευθερίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας απέναντι σε απολυταρχικά και αυταρχικά καθεστώτα του χειρίστου είδους. Δεν αντιλέγω ότι και στο «δικό μας» κόσμο, η αντίληψη περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποδεικνύεται κάποτε προβληματική, τα συστήματα δικαιοσύνης ανεπαρκή, οι δημοκρατικοί θεσμοί αμφισβητούνται ή/ και εργαλοποιούνται. Μπορούμε ωστόσο να περηφανευόμαστε ότι η δημοκρατία και η δικαιοσύνη λειτουργούν εμφανώς πολύ καλύτερα παρά οπουδήποτε αλλού.
Το βίντεο με το θάνατο του Καντάφι το οποίο έκανε τον γύρο του κόσμου σε χρόνο ρεκόρ και βρίσκεται αναρτημένο σχεδόν σε όλες τις κυπριακές ειδησεογραφικές ιστοσελίδες, αρχίζει, χωρίς καμιά σήμανση και παρουσιάζει ένα άνθρωπο εμφανώς σοβαρά τραυματισμένο να βασανίζεται, να εξευτελίζεται και τελικά να πεθαίνει. Τέτοια φρίκη, τόση βία και αίμα δεν έχω ξαναδεί να κυκλοφορεί αμοντάριστη, τουλάχιστον από τα δυτικά πρακτορεία ειδήσεων.
Δε μπορώ να γνωρίζω πόσοι από τους ηγέτες των μεγάλων δυτικών χωρών, της Ενωμένης Ευρώπης και του ΟΗΕ είδαν το βίντεο προτού προβούν στις ανακοινώσεις τους, αλλά, από τον Μπαν Κι Μουν μέχρι τον Μεντβέντεφ της Ρωσίας, τον πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ισπανίας, της Ιταλίας ακόμη και ο δικός μας, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Μπαρόζο, όλοι ανεξαίρετα «χαιρέτισαν» το θάνατο τονίζοντας ότι η Λιβύη γύρισε σελίδα, εισερχόμενη πλέον σε μια νέα εποχή. Σημειώνω το σαρκαστικό γέλιο της Υπουργού Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Χίλαρι Κλίντον καθώς εκστόμισε το «We came, we saw, he died» το οποίο αποτυπώνει έναν, κατά τη γνώμη μου, πρωτοφανή για το επίπεδο των διεθνών σχέσεων κυνισμό.
Ο καθ’ αυτόν θάνατος του Καντάφι αν αποτελούσε απλά μια είδηση δε θα στενοχωρούσε ιδιαίτερα πολλούς. Αυτό το οποίο προκάλεσε την ταραχή ήταν ο τρόπος με τον οποίο πέθανε. Ο Καντάφι θα έπρεπε να συλληφθεί, να προσαχθεί στη δικαιοσύνη και να καταδικαστεί. Αυτό θα φανέρωνε και μια πραγματική στροφή στην κουλτούρα και την αντίληψη της δημοκρατικότητας που επικρατεί στη Συρία. Να έδιναν οι αντάρτες στον ίδιο αυτό που ο ίδιος ποτέ δεν έδωσε στο λαό του. Δικαιοσύνη.
Προσωπικά δεν είμαι ιδιαίτερα αισιόδοξη για το μέλλον της Λιβύης. Χωρίς να παραβλέπω το αιματοκύλισμα που προκάλεσε ο δικτάτορας Καντάφι. Καμιά νοσταλγία δεν έχω για το καθεστώς Καντάφι. Αν θέλουμε όμως να είμαστε συνεπείς με τις αρχές και τις διακηρύξεις μας θα πρέπει να καταδικάσουμε τον βάρβαρο θάνατο του ιδίου, τη μεταχείριση που έτυχε το πτώμα του καθώς και τη δολοφονία του γιου του. Αν όντως έχουμε προσχωρήσει σε μια πιο ανθρωποκεντρική αντίληψη των πραγμάτων, αν για μας η ανθρώπινη αξιοπρέπεια μετρά πραγματικά και δεν κοσμεί απλά τη Χάρτα Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, θα πρέπει να σταθούμε κριτικά απέναντι στη «νέα τάξη πραγμάτων» στη Λιβύη και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισε τον έκπτωτο ηγέτη της.
Αν ο αραβικός κόσμος έχει να αντλήσει αυτή τη στιγμή κάτι από το «δικό» μας δυτικό δημοκρατικό παράδειγμα, είναι η αντίληψη περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ισονομίας και δικαιοσύνης. Έννοιες και ιδέες οι οποίες έχουν σφυρηλατηθεί στην πορεία αιώνων με πολλούς συλλογικούς αγώνες και θυσίες εραστών της ατομικής ελευθερίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας απέναντι σε απολυταρχικά και αυταρχικά καθεστώτα του χειρίστου είδους. Δεν αντιλέγω ότι και στο «δικό μας» κόσμο, η αντίληψη περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποδεικνύεται κάποτε προβληματική, τα συστήματα δικαιοσύνης ανεπαρκή, οι δημοκρατικοί θεσμοί αμφισβητούνται ή/ και εργαλοποιούνται. Μπορούμε ωστόσο να περηφανευόμαστε ότι η δημοκρατία και η δικαιοσύνη λειτουργούν εμφανώς πολύ καλύτερα παρά οπουδήποτε αλλού.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου