Η ενασχόληση της γυναίκας με την πολιτική αποτελεί ακόμη και σήμερα μια μάλλον δύσκολη εμπειρία, αφού η όλη σχέση πολίτη-πολιτικής διαμορφώνεται σχεδόν πάντοτε με ανδρικούς όρους. Η σημερινή γυναίκα της Κύπρου ενώ έχει κερδίσει τη νομική και σε μεγάλο βαθμό και την κοινωνική ισότητα με τον άνδρα, εν τούτοις, η ενασχόλησή της με ορισμένους παραδοσιακά ανδρικούς χώρους τη φέρνει συχνά αντιμέτωπη με ένα οικογενειακό και ευρύτερο περιβάλλον έτοιμο να την αμφισβητήσει και να τη χρεώσει με «παραμέληση των βασικών της υποχρεώσεων».
Μάλιστα, το γεγονός καθ’ αυτό, δηλαδή το φαινόμενο της ελλειμματικής συμμετοχής και εκπροσώπησης των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων, δεν γίνεται εύκολα αντιληπτό ούτε από την πλατιά κοινωνία, ούτε καν από τους πολιτικούς φορείς κατά τους σχεδιασμούς τους.
Για τη συλλογική κοινωνική συνείδηση η πολιτική εξακολουθεί να αποτελεί έναν κατά βάση ανδρικό χώρο. Η είσοδος των γυναικών στην πολιτική, φαντάζει συνεπώς σαν μια παρέκκλιση του -αρσενικού πάντοτε- κανόνα, όπως αυτός εκφράζεται στη δομή και τον τρόπο λειτουργίας όλων των γνωστών μέχρι σήμερα πολιτικών σχημάτων και δομών. Γι αυτό και οι γυναίκες που επιμένουν να συμμετέχουν στις πολιτικές δραστηριότητες, και μάλιστα να διεκδικούν θέση σε πολιτικά όργανα και θεσμούς, αντιμετωπίζονται αν όχι με προκατάληψη, σίγουρα με κάποια αμηχανία.
Φυσικά η αντίδραση εξαρτάται εν πολλοίς και από το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα επιλέξει να κινηθεί η κάθε πολιτικός. Για παράδειγμα, πιο εύκολα θα γίνει αποδεκτή μια γυναίκα πολιτικός που έχει στην ατζέντα της θέματα κοινωνικά, πολιτισμού, οικογένειας κλπ ενώ περισσότερη «αντίσταση» θα συναντήσει μια πολιτικός που θα καταπιαστεί με θέματα «περισσότερο ανδροπρεπή» όπως η οικονομία, η άμυνα, η εξωτερική πολιτική κλπ. Ή πιο εύκολα θα γίνει αποδεκτή στο χώρο της πολιτικής μια γυναίκα παντρεμένη παρά μια διαζευγμένη.
Αρκεί μάλιστα έστω και μια μικρή παράλειψη εκ μέρους των γυναικών για να βγουν στην επιφάνεια τα σεξιστικά στερεότυπα, τα σχετικά με το ρόλο και τον προορισμό του γυναικείου φύλου, αποτυπωμένα στα πρότυπα ενός κυρίαρχου σεξιστικού λόγου. Για σκεφτείτε λίγο το πιο κοινό κυπριακό επίθετο για αυτόν που δε παίρνει γενναίες αποφάσεις… ή για σκεφτείτε πως αντιμετωπίστηκε το θέμα «συγυρίσματος» των φακέλων του υπουργείου υγείας από την κα Ντίνα Ακκελίδου ή τα σχόλια που αφορούσαν στη βραχνή φωνή της κας Θεοχάρους.
Φυσικά σεξιστικός λόγος δεν είναι μόνο αυτός που απαξιώνει τις γυναίκες ή ανατρέχει σε θηλυκά χαρακτηριστικά για να μειώσει αντιπάλους, είναι επίσης και ο λόγος εκείνος που καθιστά τις γυναίκες αόρατες αναπαράγοντας την πατριαρχική αντίληψη πως το αρσενικό φύλο μπορεί και αρκεί για να εκφράσει και τα δύο φύλα.
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, κάτι φαίνεται να αλλάζει χάρη στους αγώνες των ίδιων των γυναικών αλλά και στη διάθεση μιας σημαντικής μερίδας πολιτών να ενισχύσουν τη γυναικεία φωνή. Φυσικά ακόμη δεν αναπτύσσεται ευρεία συζήτηση για την αναγκαιότητα ισόρροπης συμμετοχής των γυναικών στη δημόσια σφαίρα και εκεί όπου συμβαίνει αυτό αναπτύσσονται τέτοιες αντιστάσεις οι οποίες μάλλον ενισχύουν τον σεξιστικό λόγο. Λειτουργεί δηλαδή μάλλον ως ερέθισμα για να βγάλει όλα τα αμυντικά του τύπου: «Είναι οι γυναίκες που δε ψηφίζουν γυναίκες», ή το άλλο περίφημο, «Βλέπεις τριγύρω να υπάρχει καμιά που αξίζει;».
Η προσπάθεια ώστε η συμμετοχή να συνδεθεί με την ποιότητα της δημοκρατίας, την κοινωνική συνοχή και την ανάπτυξη και να μας αφορά όλους και όλες βρίσκεται ακόμη κάπου στον ορίζοντα της πολιτικής μας ανάπτυξης. Χρειάζεται όμως πιστεύω να επιχειρήσουμε να επιταχύνουμε τη διαδικασία προς τα εμπρός. Χρειάζεται η κοινωνία και οι πολιτικοί της σχηματισμοί να αποδεχθούν πως οι γυναίκες διεκδικούν πλέον την ουσιαστική συμμετοχή τους στα όργανα και στις αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή τους και να τις πιστώσουν με ψήφο εμπιστοσύνης.
Μάλιστα, το γεγονός καθ’ αυτό, δηλαδή το φαινόμενο της ελλειμματικής συμμετοχής και εκπροσώπησης των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων, δεν γίνεται εύκολα αντιληπτό ούτε από την πλατιά κοινωνία, ούτε καν από τους πολιτικούς φορείς κατά τους σχεδιασμούς τους.
Για τη συλλογική κοινωνική συνείδηση η πολιτική εξακολουθεί να αποτελεί έναν κατά βάση ανδρικό χώρο. Η είσοδος των γυναικών στην πολιτική, φαντάζει συνεπώς σαν μια παρέκκλιση του -αρσενικού πάντοτε- κανόνα, όπως αυτός εκφράζεται στη δομή και τον τρόπο λειτουργίας όλων των γνωστών μέχρι σήμερα πολιτικών σχημάτων και δομών. Γι αυτό και οι γυναίκες που επιμένουν να συμμετέχουν στις πολιτικές δραστηριότητες, και μάλιστα να διεκδικούν θέση σε πολιτικά όργανα και θεσμούς, αντιμετωπίζονται αν όχι με προκατάληψη, σίγουρα με κάποια αμηχανία.
Φυσικά η αντίδραση εξαρτάται εν πολλοίς και από το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα επιλέξει να κινηθεί η κάθε πολιτικός. Για παράδειγμα, πιο εύκολα θα γίνει αποδεκτή μια γυναίκα πολιτικός που έχει στην ατζέντα της θέματα κοινωνικά, πολιτισμού, οικογένειας κλπ ενώ περισσότερη «αντίσταση» θα συναντήσει μια πολιτικός που θα καταπιαστεί με θέματα «περισσότερο ανδροπρεπή» όπως η οικονομία, η άμυνα, η εξωτερική πολιτική κλπ. Ή πιο εύκολα θα γίνει αποδεκτή στο χώρο της πολιτικής μια γυναίκα παντρεμένη παρά μια διαζευγμένη.
Αρκεί μάλιστα έστω και μια μικρή παράλειψη εκ μέρους των γυναικών για να βγουν στην επιφάνεια τα σεξιστικά στερεότυπα, τα σχετικά με το ρόλο και τον προορισμό του γυναικείου φύλου, αποτυπωμένα στα πρότυπα ενός κυρίαρχου σεξιστικού λόγου. Για σκεφτείτε λίγο το πιο κοινό κυπριακό επίθετο για αυτόν που δε παίρνει γενναίες αποφάσεις… ή για σκεφτείτε πως αντιμετωπίστηκε το θέμα «συγυρίσματος» των φακέλων του υπουργείου υγείας από την κα Ντίνα Ακκελίδου ή τα σχόλια που αφορούσαν στη βραχνή φωνή της κας Θεοχάρους.
Φυσικά σεξιστικός λόγος δεν είναι μόνο αυτός που απαξιώνει τις γυναίκες ή ανατρέχει σε θηλυκά χαρακτηριστικά για να μειώσει αντιπάλους, είναι επίσης και ο λόγος εκείνος που καθιστά τις γυναίκες αόρατες αναπαράγοντας την πατριαρχική αντίληψη πως το αρσενικό φύλο μπορεί και αρκεί για να εκφράσει και τα δύο φύλα.
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, κάτι φαίνεται να αλλάζει χάρη στους αγώνες των ίδιων των γυναικών αλλά και στη διάθεση μιας σημαντικής μερίδας πολιτών να ενισχύσουν τη γυναικεία φωνή. Φυσικά ακόμη δεν αναπτύσσεται ευρεία συζήτηση για την αναγκαιότητα ισόρροπης συμμετοχής των γυναικών στη δημόσια σφαίρα και εκεί όπου συμβαίνει αυτό αναπτύσσονται τέτοιες αντιστάσεις οι οποίες μάλλον ενισχύουν τον σεξιστικό λόγο. Λειτουργεί δηλαδή μάλλον ως ερέθισμα για να βγάλει όλα τα αμυντικά του τύπου: «Είναι οι γυναίκες που δε ψηφίζουν γυναίκες», ή το άλλο περίφημο, «Βλέπεις τριγύρω να υπάρχει καμιά που αξίζει;».
Η προσπάθεια ώστε η συμμετοχή να συνδεθεί με την ποιότητα της δημοκρατίας, την κοινωνική συνοχή και την ανάπτυξη και να μας αφορά όλους και όλες βρίσκεται ακόμη κάπου στον ορίζοντα της πολιτικής μας ανάπτυξης. Χρειάζεται όμως πιστεύω να επιχειρήσουμε να επιταχύνουμε τη διαδικασία προς τα εμπρός. Χρειάζεται η κοινωνία και οι πολιτικοί της σχηματισμοί να αποδεχθούν πως οι γυναίκες διεκδικούν πλέον την ουσιαστική συμμετοχή τους στα όργανα και στις αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή τους και να τις πιστώσουν με ψήφο εμπιστοσύνης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου